banner

Erken menopoza yol açan nedenler

Erken menopoza yol açan nedenler

Günümüzde ABD’de menopoza girme yaşı sıradan 52, Avrupa’da 50 iken, ülkemizde ise kadınlar çoğunlukla 46-47 yaşlarında menopoza giriyor. Ayrıca yapılan çalışmalara tarafından, ülkemizde her 100 kadından 3’ü erken menopoz açısından risk aşağı. 

Adet döngüsünün 40 yaşından önce kalıcı olarak kesilmesi durumu olan erken menopoz uzun vadede infertilite (kısırlık), osteoporoz, kardiyovasküler hastalıklar ve felç gibi önemli sıhhat problemlerine yol açabiliyor. Bunların yanı sıra annelik şansı da yitirilmiş oluyor. bu nedenle erken menopoza karşısında tedbir edinmek şart! 

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca yumurtalıklara hasar veren ya da östrojen üretimini durduran herhangi bir etkenin erken menopoza niçin olabileceğini belirterek, “ Bu risk faktörlerinin büyük bir kısmını, değiştiremeyeceğimiz etkenler oluşturuyor. Ama erken menopozda yanlış alışkanlıklar ve davranışlarımızın da kayda değer bir rol oynadığı bir gerçek. Dolayısıyla üreme sağlığı için hayat alışkanlıklarımıza dikkat etmemiz çok kayda değer” Peki erken menopoza niçin olan faktörler neler? Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca erken menopoza yol açabilen etkenleri anlattı, manâlı bilgiler verdi.

ERKEN TANI ÇOK KAYDA DEĞER 

Erken menopozda erken teşhis çok önemli. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca bu konuda yapılacak en doğru şeyin ise bir jinekoloğa kullanmak olduğunu açıklama ederek, “Günümüzde AMH (anti müllerian hormon) testi ve ultrasonla yumurta rezervleri çok kolay tespit edilebiliyor. Bu sayede bilhassa çocuk sahibi olmayan kadınlara yumurtalarını dondurma şansı sağlanmış oluyor” diyor.

KALITIMSAL 

Annenizin menopoza girme yaşı, sizin menopoza giriş yaşınızı belirleyebiliyor. Dolayısıyla erken menopoz için tıbbi bir niçin yahut, altta yatan etmen genetik geçiş olabiliyor.

SİGARA

Birkaç çalışmanın analizi, uzun süredir ya da uyumlu sigara içen her 10 kadından birinin erken menopoz için tehlike altında olduğunu gösteriyor. Yapılan çalışmalara kadar; günde 20’den pozitif sigara içen kadınlar, içmeyen kadınlardan 2 yıl önce menopoza giriyor. Bunun sigara dumanında bulunan polisiklik hidrokarbonlardan kaynaklı olduğu düşünülüyor.

ÇOK ZAYIF VE FAZLA ŞIŞMAN ELDE ETMEK 

Çok zayıf elde etmek, mesela yağ kitle indeksinin yüzde 12’in aşağı olması daha az yağ dokusu ve östrojen deposuna sahip elde etmek aramak. Bu tablo da adetlerin kesilmesine ve bu kadınların üçte birinin erken menopoza girmesine niçin olabiliyor. Bunun bütün aksine çağımızın kayda değer bir problemi olan obezite de erken menopoza yol açan manâlı etkenler arasında yer alıyor.

ALIŞTIRMA YAPMAMAK 

Uyuşuk bir yaşam tarzı, fazla hormonların ve toksinlerin vücutta birikmesine niçin oluyor. Hormonların vücutta birikimi ile toksinler de erken menopoz nedeni olabiliyor. Bunun tersine egzersizle kalp hızımız artıyor, bu da vücuda daha fazla oksijenli kanın pompalanmasını sağlıyor. Dolaşımdaki bu çoğalma toksinlerin giderilmesine de tezgâhtar oluyor. Ayrıca egzersiz vücut ısısını arttırarak ter bezlerini tetikliyor. Ter vücutlarımızın toksinlerini atmasının başka bir yolu. bu nedenle haftada en az 3 gün, mümkünse 5 gün spor yapmayı dikkatsizlik etmeyin.

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ 

Yapılan çalışmalarda D vitamini eksikliğinde daha eksik folikül, yani yumurta geliştiği gözlenmiş. bunun dışında besin açısından, gıda kaynaklarından en fazla D vitamini bölge grupla minimum alan kadınların kıyaslandığı çalışmalarda, D vitamini alan grupta erken menopoz riskinin yüzde 17 daha düşük olduğu tespit edilmiş. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca, “bu nedenle beslenmede D vitamini içeren besinler de ahenkli olarak tüketilmeli. Keza mart-ekim ayları aralarında güneş kremi sürmeden, her gün 11.00-15.00 saatleri aralarında, 25-30 dakika güneş banyosu yapmak fazla manâlı. Her sene mutlaka D vitamini seviyesine baktırılıp, gerekirse takviye hap edinmek için doktora başvurmakta da üstünlük var” diyor.

KALSİYUMDAN YETKISIZ BESLENME 

Yapılan çalışmalarda yiyecek kaynaklarından en fazla kalsiyum alan kadınlarda erken menopoz yüzde 13 oranında daha eksik gözlenmiş. böylece kalsiyumdan zengin beslenmeye özen gösterin. En önemli kalsiyum kaynakları ise süt ve süt ürünleridir. başkaca pekmez, susam, kurubaklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, fındık ile fıstık da kalsiyumu varlıklı gıdalar arasında yer alıyor.

STRES 

Psikolojik stres üremeyle ilişkili hormonal sistemde değişikliğe neden olabiliyor. Yapılan incelemeler, kronik üzüntü, keder, nefret ve diğer olumsuz duyguların, üreme sistemi ekseni işleyişini değiştirerek erken menopoza yol açabileceğini saptama etmiş. Çalışmalara göre psikolojik gerginlik beynin hipotalamusunda bir takım moleküllerin açığa çıkmasına neden oluyor. Bu moleküller de üreme sistemindeki işleyişi bozuyor.

DAĞITILMIŞ KİMYASALLAR 

Bazı kozmetik ürünlerde bulunan kimyasallar ve teflon ürünlerinin de yumurtalıklara zarar verebileceğini belirten araştırmalar da mevcut. Zararlı olduğu aşina propanediol, metilolakrilamid ile monometil eter gibi kimyasal maddeleri içeren ürünleri hayatınızdan çıkartmanız çok önemli. Hem muhtemel olduğunca organik gıdalar alın. Organik olmayan bazı gıdalar genelde pestisitler, herbisitler, koruyucu hormonlar ve antibiyotikler içerebiliyor. Belli olmadığınız musluk suyunu içmemeye de itina gösterin.

VEJETERYAN DIYET 

Vejeteryan diyetin de erken menopoza yol açtığını belirten incelemeler mevcut. Amerika’da yapılan bilimsel bir çalışma, bunun tersine süt ürünleri gibi hayvansal gıdalar, D vitamini ile kalsiyumdan zengin beslenen kadınlarda erken menopoz riskinin daha düşük olduğunu göstermiş.

KROMOZOMAL NEDENLER 

Yarım Kalmış bir kromozomla, örneğin Turner Sendromu ile doğanlarda veya Down Sendromu gibi fazladan kromozoma sahip olanlarda yumurtalıklar sürükleyici çalışmayabiliyor. Bunun sonucunda da erken menopoz gelişebiliyor.

OTOİMMÜN HASTALIKLAR

Erken menopoz tiroit ve romatoid artrit gibi otoimmün (bağışıklık sistemi) bir hastalığın sonucu da gelişebiliyor. Otoimmün hastalıklarda, bağışıklık sisteminde bir bozukluk mevcut oluyor ve bağışıklık sistemi kendi dokusunu yabancı olarak algılayıp, ona saldırıyor. Vücudun savunma sistemi yumurtalıkları da yabancı doku olarak algılayıp saldırarak, hormon yapımını önlüyor ve yumurtaların beklenenden daha kısa zamanda tükenmelerine yol açabiliyor.

ENFEKSİYONLAR 

Kabakulak, erken menopozla bağlantılı en yaygın rahatsızlık. Hafif geçen enfeksiyonlar bile yumurtalık yetmezliği oluşturabiliyor. başkaca pelvik tüberküloz olguların yüzde 3’ünde de erken menopoz görülüyor.

KANSER TEDAVİSİ 

Kemoterapi için kullanılan bir takım ilaçlar veya kanser için pelvik radyasyon tedavileri de yumurtalıklara hasar verebiliyor. böylece çare öncesi üremeyi koruyucu tedavilerin uygulanması fazla manâlı.

CERRAHİ NEDENLER 

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca yumurtalıkların operasyonla alınmasının da erken menopoza yol açtığını belirterek, “öte yandan rahim ameliyatı olan bir takım kadınlarda rahim alındığı halde yumurtalıklar bırakılıyor. Bu durumda yumurtalıklar hormon salgılamaya devam edeceği için hemen menopoza girilmiyor. Ancak yapılan cerrahi işlem ara sıra yumurtalıkların kan akışını etkileyebiliyor. Bu durumda yumurtalıklar korunsa bile beklenen süreçten önce menopoza girilebiliyor“ diyor.

erken menopoz

Haber Kategorisi:
Gündem

Bu Habere Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir